Manga Yukinobu Tatsu ruszyła w Shōnen Jump+ i przez dłuższy czas była tytułem, o którym czytelnicy mówili głośniej, niż reagował na to rynek zabawek. Studio JG wypuściło pierwszy polski tom 12 maja 2023, w Japonii do czerwca 2026 uzbierały się 24 tomy. Jesienią 2024 Science SARU pokazało pierwszy sezon anime, latem 2025 przyszedł drugi, a trzeci zapowiedziano dopiero na 2027, z key visualem odsłoniętym na Jump Festa 2026. I tu robi się ciekawie: w przerwie między sezonami figurki Dandadan zdążyły obsadzić półkę sklepową gęściej niż niejedna franczyza z dekadą stażu. Fala merchu przyszła szybciej niż kolejny sezon anime. Kolekcjoner nie ma dziś problemu braku. Ma problem wyboru.

Cztery filozofie produktu, jedna licencja

Zwykle jest tak: nowe anime dostaje merch etapami. Najpierw automatowe figurki nagrodowe z Japonii, potem plusze i breloki, a pełne skalowane statuetki dopiero gdy tytuł udowodni, że nie zniknie po jednym sezonie. Dandadan tę kolejkę olał. Figurki weszły do sprzedaży niemal równolegle we wszystkich segmentach naraz, choć normalnie dzieli je kilka lat rozwoju licencji. To najbardziej nietypowa rzecz w całej tej ofercie.

Rozłóżmy to na części, bo same nazwy linii niewiele mówią komuś, kto dopiero wchodzi w temat. Pierwszy segment to winyl stylizowany, czyli Funko POP!: dziewięć centymetrów, wielka głowa, format identyczny dla każdej postaci z każdej franczyzy. Drugi to sofubi, miękki winyl z linii Occultic Sofubi Collection od Megahouse, technologicznie zupełnie inna bajka niż POP!, choć oba określa się słowem „winyl”. Trzeci to półka pośrednia: Pop Up Parade od Good Smile Company plus figurki nagrodowe i średnia półka, czyli Taito Dressta oraz Furyu Tenitol. Wygląd statuetki, wysokość od kilkunastu do dwudziestu paru centymetrów, brak deklarowanej skali. Czwarty to pełne skalowane 1/7 z linii F:Nex marki FuRyu i od Segi, czyli ten segment, w którym płaci się za każdy centymetr i za detal lakierowania oczu.

Te cztery światy nie konkurują ze sobą tak, jak konkurują dwa modele słuchawek. One odpowiadają na różne pytania. „Chcę mieć Okaruna na biurku i tyle” prowadzi w zupełnie inne miejsce niż „buduję gablotę pod jedną serię na najbliższe trzy lata”.

Funko POP!, czyli dziewięć centymetrów, które o nic nie walczy

Funko jest tu najłatwiejsze do opisania, bo od lat nie zmienia zasad gry. Postać dostaje tę samą głowę, te same czarne kropki zamiast oczu i wysokość około dziewięciu centymetrów, czy jest to bohaterka shonenu, czy koszykarz NBA.

Zarzut, że POP! nie oddaje anatomii postaci, jest jednocześnie prawdziwy i kompletnie chybiony. Ta linia nigdy nie obiecywała wierności. Obiecywała, że bohater z anime będzie rozpoznawalny z drugiego końca pokoju, zmieści się na wąskiej półce i nie zdominuje reszty kolekcji. Pod tym względem POP! Vinyl Animation Figure Seiko 9 cm robi dokładnie to, co ma robić: Seiko zostaje czytelna nawet w tej stylizacji, bo jej fryzura wygrywa z uproszczeniem formy.

Stały format ma jeszcze jedną zaletę, którą docenia się dopiero przy większej kolekcji. Pudełka mają identyczne wymiary, więc układają się na półce jak klocki, a postacie z różnych franczyz stojące obok siebie nie wyglądają na przypadkowy zbiór. Wieczny dylemat, czy rozpakować, czy zostawić w kartonie z okienkiem, każdy rozstrzyga po swojemu, ale przynajmniej sama figurka prezentuje się tak samo dobrze w obu wariantach.

Praktyczna zaleta, o której mówi się rzadziej: winyl Funko wybacza. Nie ma cienkich wystających elementów, które odłamią się przy przenoszeniu regału, nie ma osobnej podstawki wchodzącej na wcisk, nie ma malowanych gradientów wyglądających przy złym oświetleniu jak plama. Figurka tania i figurka droga po roku na półce różnią się także dlatego, że ta droższa ma po prostu więcej rzeczy, które mogą pójść nie tak.

Kogo POP! rozczaruje? Osobę, która chce mieć na półce Momo taką, jaką pamięta z kadrów Science SARU. Winyl stylizowany celuje w coś innego.

Sofubi to nie jest ten sam winyl

Tu pojawia się nieporozumienie, które wraca regularnie. Ktoś słyszy „figurka winylowa” i automatycznie myśli o POP!. Tymczasem sofubi, czyli soft vinyl, to inna technika: miękki, elastyczny materiał, lekki w dłoni, o gładkiej powierzchni i zwykle prostszym malowaniu.

Megahouse trafiło tą linią w sam środek klimatu serii. Occultic Sofubi Collection nie próbuje sprzedać Dandadana jako ładnego anime o nastolatkach, tylko wyciąga z niego to, co najdziwniejsze: kosmitów, duchy i stwory o proporcjach, których żaden dział marketingu by nie zaprojektował. Occultic Sofubi Collection Vinyl Figure Dover Demon 15 cm to przykład podręcznikowy. Postać, która w twardym PVC z pełnym cieniowaniem wyglądałaby przesadnie poważnie, w miękkim winylu ma tę zabawkową surowość, jaką miały japońskie figurki kaiju sprzed dekad.

W dotyku różnica jest natychmiastowa. Twardą statuetkę z PVC stawia się na półce jak rzeźbę i więcej się jej nie dotyka, a sofubi bierze się do ręki, bo materiał lekko ustępuje pod palcami i sam do tego zachęca. To zabawka w najlepszym sensie tego słowa, nie eksponat za szybą, i część osób kupuje tę linię właśnie dla takiego kontaktu z przedmiotem.

Materiał ma też swoje słabości i nie ma sensu ich ukrywać. Sofubi przy transporcie potrafi się odkształcić, a przy dłuższym docisku do ściany półki zostaje ślad. Forma wraca, tylko nie zawsze idealnie i nie od razu. To nie jest figurka do wciskania między dwie inne na ciasnym regale. Za to sofubi spada z półki bez konsekwencji, czego nie da się powiedzieć o malowanym PVC.

Turbo Granny, której nie stawia się na półce

Bo nie musi tam stać. Miękki merch rządzi się osobną logiką: nie kupuje się go do gabloty, tylko na biurko, do samochodu albo dziecku, które nie powinno jeszcze dostawać niczego z ostrą podstawką. Akurat pluszowa Turbo Granny w wersji z maneki-neko ma dwanaście centymetrów miękkiego materiału i przetrwa rzucanie po pokoju bez szwanku.

Trading figures, czyli tania próba przed poważnym zakupem

Jeśli ktoś dopiero sprawdza, czy w ogóle chce zbierać ten tytuł, wydawanie od razu na skalowaną statuetkę jest rozwiązaniem odwrotnym do rozsądnego. Trading figures istnieją właśnie po to: kilka postaci naraz, mały format, prosta konstrukcja i zero dramatu, gdy któraś ostatecznie wyląduje w pudle na pawlaczu. To także jedyny segment, w którym można bez bólu kupić postać drugoplanową, żeby scenka na półce miała sens.

Zestaw z gwarantowaną zawartością bije losowy blind box głównie na poziomie matematyki zakupu. Przy losowaniu pojedynczych saszetek duble są wpisane w mechanikę, a domknięcie kompletu potrafi zająć więcej wysiłku niż cała reszta zabawy. Kupując komplet od razu, wiadomo, co przyjedzie i ile miejsca zajmie. Samo składanie w stos też ma praktyczne przełożenie: elementy da się przestawiać, więc jedna scenka nie jest ustawiona raz na zawsze i można ją zmieniać razem z nastrojem albo sezonem.

Tsumichen Stack up & Change od Megahouse dokłada do tego pomysł pasujący do absurdalnego humoru serii: elementy da się układać w stos i wymieniać między sobą. Sześć figurek w jednym zestawie oznacza też, że nie trzeba polować na pojedyncze sztuki po serwisach aukcyjnych, co przy losowych blind boxach kosztuje zwykle więcej nerwów niż pieniędzy.

Mały format ma jednak konsekwencję, o której początkujący rzadko myślą: osiem centymetrów świetnie wygląda w dłoni, a ginie na półce zawieszonej na wysokości oczu. Trading figures najlepiej sprawdzają się na biurku, na parapecie, w witrynie z płytkim oświetleniem od przodu, blisko wzroku.

Ile półki zjada Dandadan

Rozmowa o figurkach prawie zawsze kręci się wokół ceny i detalu, a rozbija się o coś znacznie bardziej prozaicznego: głębokość regału. Statuetka 1/7 to nie tylko 22 czy 24 centymetry wysokości, ale też podstawka mająca często kilkanaście centymetrów w poprzek, a przy dynamicznych pozach dochodzą jeszcze rozwiane włosy i wystające elementy stroju.

Dlatego małe formaty wracają do łask u ludzi, którzy zbierają dłużej. Ośmiocentymetrowa Chiquitita z linii sofubi zajmuje mniej więcej tyle miejsca co kubek do kawy i można postawić obok niej trzy koleżanki bez przebudowywania mieszkania. Popularny regał typu kratka ma zwykle około trzydziestu kilku centymetrów wysokości wnętrza, więc figura 1/7 wchodzi tam z zapasem, tylko jedna, ewentualnie dwie na przegrodę. Pięć POP! zmieści się na tej samej powierzchni bez wysiłku.

Przy pierwszym poważnym zakupie odradzam wybieranie „najładniejszej z galerii producenta” bez zmierzenia półki taśmą. Brzmi jak porada dla wyjątkowo niecierpliwych, a jest najczęstszym powodem, dla którego drogie figury lądują na komodzie zamiast w gablocie. Przy przeprowadzce taka figura jedzie owinięta w ręcznik, bo pudełka dawno nie ma.

Arytmetyka półki, czyli czego nie stawiać obok siebie

Tu dochodzimy do miejsca, w którym pytanie „Funko czy Good Smile” okazuje się źle postawione. Prawdziwy problem nie polega na wyborze marki, tylko na tym, że dwie figury z sąsiednich segmentów potrafią się nawzajem zepsuć na jednej półce.

Pop Up Parade to linia non-scale, a Good Smile Company pozycjonuje ją jasno: wyżej niż figurki nagrodowe, niżej niż pełne skalowane. Wysokość zwykle 17-18 centymetrów, proporcje bliżej mniej więcej 1/10 niż 1/7. Do samodzielnej ekspozycji format bardzo dobry, bo daje wygląd statuetki bez progu wejścia statuetki i zajmuje mniej miejsca, czego dowodem jest Pop Up Parade PVC Statue Momo 17 cm.

Kłopot zaczyna się w chwili, gdy ta sama Momo staje obok wersji skalowanej. F:Nex PVC Statue 1/7 Momo 24 cm to siedem centymetrów różnicy przy tej samej postaci, z innym rozłożeniem masy ciała i innym poziomem detalu w malowaniu twarzy. Oko wychwytuje to natychmiast i czyta różnicę jako błąd, choć to tylko inna wysokość i inne proporcje między liniami. Jeśli obie mają stać w jednej gablocie, lepiej rozdzielić je poziomami albo ustawić Pop Up Parade bliżej krawędzi, a figurę 1/7 głębiej, żeby perspektywa część różnicy skompensowała.

Zestawione obok siebie wersje tej samej bohaterki pokazują to lepiej niż jakikolwiek opis: rozjeżdża się nie tylko wysokość, ale też poza, wielkość bazy i sposób prowadzenia sylwetki. Jeszcze zabawniej robi się na średniej półce. Dressta PVC Statue Momo 23 cm od Taito jest wyższa niż PVC Statue 1/7 Aira 22 cm od Segi, choć to ta druga ma deklarowaną skalę. Wysokość i skala to dwie różne informacje, a mylenie ich kończy się rozczarowaniem przy rozpakowywaniu paczki.

Figurka nagrodowa bywa wysoka, bo postać stoi wyprostowana na płaskiej bazie. Figura skalowana bywa niższa, bo została zaprojektowana w wychyleniu albo w pozie półsiedzącej. Same centymetry z opisu niczego nie rozstrzygają, dopóki nie spojrzy się na pozę. Podobnie działa Tenitol z przemienionym Okarunem: czternaście centymetrów brzmi skromnie, a bryła jest szeroka i zabiera na półce więcej miejsca niż niejedna smukła figura o dziesięć centymetrów wyższa.

Do tego dochodzi rzecz, o której część kolekcjonerów mówi wprost: jakość wykonania Pop Up Parade bywa nierówna. Jedne egzemplarze wyglądają jak tańsza wersja pełnej statuetki, inne wypadają słabiej niż porządna figurka nagrodowa z tej samej licencji. Osobiście uważam tę linię za świetne rozwiązanie dla kogoś, kto chce jedną ładną figurę ulubionej postaci, i za wyraźnie słabsze, jeśli celem jest spójna kolekcja pięciu bohaterów jednej serii. Przy pięciu sztukach nierówność widać gołym okiem.

Sprowadza się to do jednej decyzji: wybierz oś dla całej półki. Albo świat non-scale, w którym mieszczą się Pop Up Parade, Tenitol i Dressta o zbliżonych do siebie proporcjach, albo świat skalowany 1/7, gdzie F:Nex stoi obok Segi i wszystko trzyma się kupy. Funko i sofubi stoją poza tą rozgrywką, więc mogą lądować wszędzie bez szkody. Przy mieszaniu osi różnicę w skali i proporcjach widać na pierwszy rzut oka.

Rok 2027 i co z tego wynika dla kupującego

Trzeci sezon anime zapowiedziano na 2027, a według dostępnych informacji obejmie dalszy ciąg Kaiju Arc oraz Space Globalists Arc. To spory dystans jak na licencję, która merchandisingowo rozpędziła się już teraz.

Dla zbierającego wynikają z tego dwie rzeczy. Obecna fala produktów trzyma się obsady pierwszych dwóch sezonów, więc bohaterowie późniejszych wątków wejdą do katalogów dopiero bliżej premiery, a kto marzy o komplecie, i tak poczeka. Druga sprawa: przerwa między sezonami studzi rynek wtórny. Figurki masowe rzadko utrzymują wartość, a przy licencji z tak długą pauzą traktowanie zakupu jako inwestycji jest po prostu naiwne.

Z drugiej strony odruch znany z elektroniki tutaj zawodzi. Przy telefonie odłożenie zakupu o rok oznacza zwykle nowszy model za podobne pieniądze. Przy figurkach działa to odwrotnie: starsze linie schodzą z katalogów producenta, a wznowienia bywają nieregularne i nie obejmują wszystkich postaci z serii. „Poczekam na lepszy moment” kończy się dość często tym, że lepszy moment faktycznie przychodzi, tylko konkretnej figury już w nim nie ma, a zostaje polowanie po rynku wtórnym. Kupuj to, co chcesz oglądać codziennie przez najbliższe kilka lat, bo dokładnie na tyle się w to wchodzi.

Krótkie odpowiedzi na powracające wątpliwości

Od której figurki zacząć, jeśli to pierwszy zakup?

Od postaci, którą naprawdę lubisz, w formacie dopasowanym do miejsca. Wąska półka to Funko POP! albo trading figures, jedna wolna przegroda w regale to Pop Up Parade. Statuetkę 1/7 zostaw na moment, gdy wiadomo, gdzie ma stać.

Czy Pop Up Parade i figury 1/7 da się ustawić razem?

Da się, tylko wygląda to gorzej niż każda z osobna. Pop Up Parade jest non-scale, proporcjami bliżej 1/10 niż 1/7, więc obok wersji skalowanej tej samej postaci różnica rzuca się w oczy. Rozdzielenie poziomami albo głębokością ustawienia w dużej mierze to rozwiązuje.

Sofubi to to samo co figurka Funko, skoro obie są winylowe?

Nie. Funko POP! to twardy winyl w stałym, stylizowanym formacie. Sofubi to miękki winyl, elastyczny w dotyku, bliższy estetyce klasycznych japońskich zabawek. Różni je materiał i sposób reakcji na docisk oraz transport.

Czym różni się F:Nex od Good Smile Company?

To dwie różne stajnie, choć produkty trafiają czasem tymi samymi kanałami dystrybucji. F:Nex i Tenitol to linie marki FuRyu, Pop Up Parade należy do Good Smile Company. Łatwo je pomylić, choć dzieli je filozofia produktu i podejście do deklarowania skali.

Gdzie szukać figurek Dandadan

W ofercie GeekUp.pl znajdziesz figurki Dandadan ze wszystkich czterech omawianych segmentów: winyl Funko POP! z Seiko i Kintą, miękkie sofubi Megahouse ze stworami z Occultic Sofubi Collection, Pop Up Parade oraz średnią półkę od Taito i Furyu, a także skalowane 1/7 od Segi i F:Nex. Do tego trading figures Tsumichen i plusze z Turbo Granny. Kto zbiera statuetki, znajdzie pełny wybór w kategorii figurek; kto woli winylowe główki, zajrzy do kategorii Funko POP!, a miękki merch czeka w kategorii maskotek. Zmierz półkę, potem klikaj.